AI en duurzaamheid: gaat dat wel samen?

Duurzaamheid en Stijlmeesters gaan hand in hand. In de teksten die we voor onze verschillende opdrachtgevers mogen schrijven, staan onderwerpen als de energietransitie en duurzame innovaties vaak centraal. Maar ook wij kunnen in ons werk niet meer om AI heen. Natuurlijk komen de teksten nog steeds van onze hand, maar AI is een handig – en al bijna onmisbaar – hulpmiddel in ons werkproces. Tegelijkertijd weten we dat met AI een nieuwe grote vervuiler is opgestaan.

Hoe vervuilend is AI?

Precieze cijfers zijn lastig te achterhalen, maar recent onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam toonde aan dat AI in 2024 verantwoordelijk was voor 11 tot 20% van het wereldwijde stroomverbruik van datacenters. En daarmee dus voor veel CO2-uitstoot. Bovendien blijft het gebruik van AI, en dus ook het bijbehorende energieverbruik, sterk toenemen. De verwachting is dat het aandeel van AI eind 2025 kan oplopen tot wel de helft van het wereldwijde verbruik van datacenters.

Een simpele zoekopdracht in een AI-tool kan tot honderden keren zoveel energie kosten dan bij een zoekmachine als Google. Nu we massaal steeds vaker AI gebruiken, neemt ook de milieu-impact dus steeds verder toe. En dan gaat het nog niet eens over de energie die nodig is om AI-modellen te trainen, het watergebruik voor koeling van servers en de grondstoffen en e-waste door de productie van de benodigde chips en servers. Kortom: AI is geen vriend van het milieu.
Ook al zijn de mogelijkheden eindeloos, vraag jezelf soms eens af of je voor deze bepaalde taak wel echt AI nodig hebt.

Bewust omgaan met AI

Dat betekent niet dat we deze ontwikkeling maar links moeten laten liggen. AI is er nu eenmaal en zal ook niet meer verdwijnen. Gebruik je het niet, dan is de kans groot dat je achter raakt op concurrenten die dit wel doen.
Maar het is wel goed om je bewust te zijn van de negatieve klimaatimpact. Bovendien zijn er wel degelijk dingen die je kunt doen om milieubewust om te gaan met AI.

Vraag jezelf af: heb ik hier AI voor nodig?

We experimenteren graag met AI. Dat is logisch, want de mogelijkheden zijn eindeloos en blijven ons verbazen. Toch kun je jezelf soms afvragen: heb ik voor deze taak echt AI nodig? Of kan ik dit eenvoudig googelen of zelf uitvoeren? Wil je milieubewust omgaan met AI, gebruik het dan alleen als het jouw taak echt aanzienlijk sneller of efficiënter kan uitvoeren. (En bijvoorbeeld niet – hoe leuk het ook is – om jezelf in een muppet te veranderen.)

Specifieke informatie samenvatten vanuit een groot document? Of een blog schrijven op basis van een korte briefing? Dat zijn taken waarbij AI je goed kan helpen en veel tijd kan besparen. Maar even opzoeken wat een woord betekent of wat de hoofdstad van Zweden ook alweer is? Dan is een zoekopdracht in Google net zo snel en een stuk minder vervuilend!

Gebruik heldere en complete prompts

Als je wel AI gebruikt, kun je zorgen dat je zo min mogelijk opdrachten nodig hebt. Hiervoor moet je eerste prompt (de opdracht die jij de AI meegeeft) zo helder en compleet mogelijk zijn. Dat is sowieso een goede tip, want hoe beter jouw prompt, hoe beter de uitkomst. Je hebt dan dus minder nieuwe opdrachten nodig om de output van de AI te verfijnen.

Een goede prompt bevat naast een duidelijke opdracht ook de nodige context. Je vertelt de AI dus niet alleen wát het moet genereren, maar ook voor wie, namens wie en met welk doel. Leg daarnaast uit hoe het resultaat eruit moet zien (is dat een mooi geschreven tekst, een lijst met bullets of een tabel?) en wat de tone of voice is. Heb je eerdere teksten die als voorbeeld dienen? Voeg deze ook direct toe aan jouw prompt!

Niet onnodig 'redeneren'

Hoe groot het verbruik van een AI-tool precies is, ligt ook aan het soort opdracht. Een ingewikkelde opdracht vergt meer energie dan een simpele vraag. Om een voorbeeld te geven, hebben veel AI-tools een redeneerfunctie – of doen ze dit uit zichzelf. Ze laten dan uitgebreider zien welke stappen ze zetten om tot hun antwoord te komen. Dat is soms handig, maar het betekent ook meer uitstoot per opdracht.

Voor veel taken is zo’n redeneerfunctie helemaal niet nodig. Bijvoorbeeld wanneer je de tool vraagt om een mailtje voor je te beantwoorden. Heb je een simpele vraag of opdracht voor de AI? Vraag dan ook om een beknopt antwoord. Denk tot slot ook na over welke tool je gebruikt. ChatGPT is een groot, krachtig taalmodel met veel mogelijkheden, maar is daardoor ook vervuilender dan sommige alternatieven. Heb je AI nodig voor een specifieke taak? Misschien is er wel een lichtere tool beschikbaar! Kijk hiervoor eens op www.theresanaiforthat.com/. (Let wel op: niet iedere tool die je hier vindt, is automatisch lichter dan de tool die je normaal gebruikt.)

AI of een professioneel tekstschrijver?

Een ander goed alternatief is natuurlijk om Stijlmeesters in te schakelen! AI-tools kunnen goed en snel schrijven, maar een professioneel tekstschrijver kan beter inschatten wat jouw tekst nodig heeft. Wij denken anders dan AI, wat leidt tot creatievere, authentiekere en effectievere teksten. Tegelijk gebruiken ook wij AI in onze werkwijze. Zo combineren we het beste van twee werelden!

Wil je weten hoe Stijlmeesters je kan helpen bij jouw contentwensen? Of zoek je advies over hoe je AI kunt toepassen in jouw contentstrategie? Neem dan contact met ons op en maak vrijblijvend een afspraak!

AI of een professioneel tekstschrijver?