Weg met al die hulpwerkwoorden!

Door Stijlmeesters Donderdag 21 juli 2022
Weg met al die hulpwerkwoorden!

Je wilt een pakkende tekst met een duidelijke boodschap. Dus geen wollig taalgebruik, waar maar geen eind aan lijkt te komen. Dat kan! Hoe? Door actief te schrijven. Vergeet ambtelijke zinnen en alle andere opsmuk om van je artikel een esthetisch kunstwerk te maken. Vanaf nu draait het om zo veel mogelijk actieve en zo min mogelijk passieve zinnen.
 
Waarom is een actieve zin beter dan een passieve zin? Het is korter en duidelijker. Toch hoef je de passieve vorm niet volledig overboord te gooien. Soms kan een passieve zin een mooie en zelfs zinvolle afwisseling zijn tussen al die korte zinnen. Het vinden van een goede balans is dus uitermate belangrijk.
 
Hulpwerkwoorden helpen niet altijd
Ondanks dat ze het waarschijnlijk goed bedoelen, helpen hulpwerkwoorden jouw tekst vaak niet. Worden, zijn, kunnen, zullen en hebben zijn de bekendste hulpwerkwoorden. En in 99 van de 100 gevallen kun je prima zonder ze. Op die manier voorkom je de lijdende vorm, oftewel de vorm die ervoor zorgt dat je om de hete brij heen draait. Dat je iets omschrijft wat je ook direct kunt zeggen. Wij – maar eigenlijk alle lezers – houden van kort, krachtig en puntig. Die lijdende vorm ontloop je door gewoon de vervoeging van werkwoorden te gebruiken. Als je  ‘Er wordt geprobeerd om…’ vergelijkt met ‘We proberen om… of … De overheid probeert om….’ dan is die tweede zin veel actiever en meer recht voor z’n raap. Bovendien maak je het persoonlijk. Het is direct duidelijk wie of wat iets doet.
 
Zoals bij veel dingen geldt ook voor actief schrijven; oefening baart kunst. En is nog niet helemaal duidelijk wat we bedoelen? Dan geven we je graag een paar voorbeelden.
 
Aan de slag met voorbeelden
Zoals we al zeiden: bij een actieve schrijfstijl gebruiken we het liefst zo min mogelijk hulpwerkwoorden. Een zin als ‘Er wordt gekeken naar nieuwe mogelijkheden om teksten te schrijven’ is een passieve zin. ‘We kijken naar nieuwe mogelijkheden om teksten te schrijven’ is daadkrachtiger, sterker en het hulpwerkwoord ‘worden’ is verdwenen.
 
In actieve zinnen staan de handelende personen centraal. Hun actie is waar de zin om draait. Bijvoorbeeld: Tim gooit een banaan in de prullenbak vs. Er wordt een banaan in de prullenbak gegooid door Tim. Bij die eerste zin hoef je als lezer minder na te denken, want je ziet het meteen voor je. De tweede zin vereist dat je nadenkt over de handeling en wie het doet.
 
En de beste tip die we je kunnen geven? Blijf eigenwijs. Durf dus bovenstaande los te laten en geef er je eigen draai aan. Het is dus geen wet, maar wel een belangrijk hulpmiddel als je wil dat mensen jouw teksten makkelijk kunnen lezen.
 
Twijfel je of jouw teksten wel actief genoeg zijn? Onze eindredacteuren helpen je graag. Als je wil, geven we in de teksten aan waar wij ze actief maken. Als je het ziet, doe je het de volgende keer misschien zelf ook veel meer.


Volgend bericht Vorig bericht